Càng sợ càng rối, càng không nhớ nổi phải gọi ai. Bắt đầu từ câu hỏi gấp nhất: bây giờ có nguy hiểm không? Có ai bị thương không? Rời chỗ đó an toàn được không?
Số điện thoại có thể thay đổi — kiểm tra số mới nhất trên trang chính thức của từng dịch vụ. Trang này tóm tắt: mỗi cửa là để làm gì.
Cần thông dịch trước: gọi TIS National 131 450, dịch vụ thông dịch miễn phí 24/7. Nói “Vietnamese” rồi nhờ nối máy đến dịch vụ bạn cần.
Nguy hiểm ngay bây giờ
Đe dọa trực tiếp, bạo lực, tai nạn, cháy, cấp cứu: gọi khẩn cấp (000) — cảnh sát, cứu hỏa, cứu thương. Nói ngôn ngữ bạn cần và chờ thông dịch.
Emergency. I need police / ambulance. Vietnamese interpreter, please.
Lương, phiếu lương, giờ làm, cách đối xử nơi làm việc
Fair Work Ombudsman (13 13 94) phụ trách lương, phiếu lương, award, giờ làm, các khoản trừ và quyền nơi làm việc; có tài liệu tiếng Việt và nhận báo cáo ẩn danh.
Bị dọa “tố cáo thì mất visa”? Xem thông tin chính thức về cơ chế bảo vệ người tố cáo. Đừng tin lời chủ hay môi giới rằng hỏi Fair Work là visa bị hủy.
Chuẩn bị trước khi gọi: tên doanh nghiệp / nơi làm / phiếu lương hoặc sao kê / sổ giờ / tin nhắn hay hợp đồng / câu muốn hỏi.
Giữ hộ chiếu, cưỡng bức lao động, buôn người, gài nợ
Có người giữ hộ chiếu, ép làm việc, kiểm soát tiền/nhà/đi lại, dọa visa, bắt “làm trừ nợ”, hay bạn không được tự do rời đi — đây không còn là tranh chấp lao động. Gọi kênh buôn người/lao động cưỡng bức (AFP — 131 237), hoặc 000 nếu nguy hiểm cận kề.
Đường không cần qua cảnh sát trước: Salvation Army Additional Referral Pathway (1800 000 277). Hỗ trợ nạn nhân buôn người: Red Cross Support for Trafficked People Program (1800 113 015).
Không cần thuật ngữ pháp lý chuẩn xác, kể đúng chuyện đang xảy ra: “Hộ chiếu tôi bị giữ.” / “Tôi không được tự do rời đi.” / “Tôi bị đe dọa về visa.” / “Tôi bị ép làm việc.” / “Họ nói tôi phải làm để trừ nợ.”
Bạo lực tình dục, bạo lực trong quan hệ, quấy rối
1800RESPECT (1800 737 732) tư vấn bảo mật 24/7 về bạo lực tình dục, gia đình và trong quan hệ — kể cả khi bạn ở chỗ hẻo lánh, chỗ làm bao ăn ở, hay việc đi lại nằm trong tay người khác.
Dịch vụ cộng đồng người Việt và lãnh sự
- Hội Phụ nữ Việt Úc (AVWA, Melbourne): tổ chức cộng đồng lớn với đội ngũ nói tiếng Việt — phòng chống bạo lực gia đình, tư vấn và kết nối dịch vụ.
- SBS Tiếng Việt: nguồn tin tiếng Việt đáng tin cậy, thường xuyên điều tra các vụ bóc lột và lừa đảo nhắm vào người Việt.
- Đại sứ quán Việt Nam (Canberra) / Tổng Lãnh sự quán (Sydney, Perth): mất/bị giữ hộ chiếu, giấy tờ đi lại, bảo hộ công dân. Kiểm tra địa hạt và số liên lạc mới nhất trên trang chính thức.
Khi giúp một người bạn
- Đừng bắt kể đi kể lại chi tiết.
- Hỏi trước: “Giờ nói chuyện có an toàn không?”
- Giúp giữ bằng chứng khi được nhờ.
- Không liên lạc với kẻ gây hại khi chưa có sự đồng ý.
- Nguy hiểm cận kề thì 000 trước tiên.
Một bước nhỏ đúng hướng có ích hơn là đợi mọi thứ rõ ràng.